کشفته
لغتنامه دهخدا
کشفته . [ ک َ ش َ / ک ُ ش ُ ت َ / ت ِ ] (ن مف ) پژمرده . خزان رسیده . (ناظم الاطباء) :
تا در بهار خوب و شکفته شود چمن
تا در خزان تباه و کشفته شود رزان .
فسرده دیدم چون اخگر کشفته لبش
دلم بسوخت چو بر اخگر شکفته کباب .
بدم شکفته چنان کزدم نسیم درخت
شدم کشفته چنان از تف سموم گیاه .
همیشه تا که سمن راکند شکفته بهار
همیشه تا که چمن را کند کشفته خزان
شکفته باد رخ ناصح تو پیوسته
کشفته باد دل حاسد تو جاویدان .
این درد و غم و محنت و رنجم بفزوده
وان جان و دل و دیده و دینم بکشفته .
شد باغ شکفته چو بهشت ملک العرش
شد راغ کشفته چو حسود ثقة الدین .
ز تو باغ گردد کشفته به آذر
ز توراغ گردد شکفته به نیسان .
|| پراکنده شده . پریشان شده . (از برهان ) (از ناظم الاطباء) :
یکی را خانه ٔ شادی کشفته
یکی را باغ پیروزی شکفته .
قرارم چون شکسته کاروان است
روانم چون کشفته دودمان است .
بریده باد بندجان شهرو
کشفته باد خان و مان ویرو.
کنون پیش از این کاین کشفته سپاه
شکست آرد و کار گردد تباه .
این کشفته کند روان چو سموم
وان شکفته کند جهان چو نسیم .
خصمت کشفته رای و محبت شکفته روی
از رای چون ستاره و روی چو ماه تست .
|| معدوم شده . از بین رفته . نابود شده . (از برهان ) (از ناظم الاطباء).
تا در بهار خوب و شکفته شود چمن
تا در خزان تباه و کشفته شود رزان .
فسرده دیدم چون اخگر کشفته لبش
دلم بسوخت چو بر اخگر شکفته کباب .
بدم شکفته چنان کزدم نسیم درخت
شدم کشفته چنان از تف سموم گیاه .
همیشه تا که سمن راکند شکفته بهار
همیشه تا که چمن را کند کشفته خزان
شکفته باد رخ ناصح تو پیوسته
کشفته باد دل حاسد تو جاویدان .
این درد و غم و محنت و رنجم بفزوده
وان جان و دل و دیده و دینم بکشفته .
شد باغ شکفته چو بهشت ملک العرش
شد راغ کشفته چو حسود ثقة الدین .
ز تو باغ گردد کشفته به آذر
ز توراغ گردد شکفته به نیسان .
|| پراکنده شده . پریشان شده . (از برهان ) (از ناظم الاطباء) :
یکی را خانه ٔ شادی کشفته
یکی را باغ پیروزی شکفته .
قرارم چون شکسته کاروان است
روانم چون کشفته دودمان است .
بریده باد بندجان شهرو
کشفته باد خان و مان ویرو.
کنون پیش از این کاین کشفته سپاه
شکست آرد و کار گردد تباه .
این کشفته کند روان چو سموم
وان شکفته کند جهان چو نسیم .
خصمت کشفته رای و محبت شکفته روی
از رای چون ستاره و روی چو ماه تست .
|| معدوم شده . از بین رفته . نابود شده . (از برهان ) (از ناظم الاطباء).